Jedyny Portal Prawobrzeza
30 Kwiecień 2017, 18:36:29 *
Witamy, Gość. Zaloguj się lub zarejestruj.

Zaloguj się podając nazwę użytkownika, hasło i długość sesji
Aktualności: Używamy plików cookies w celu optymalnej obsługi Państwa wizyty na naszej stronie. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
 
   Strona główna   Forum Pomoc Szukaj Zaloguj się Rejestracja  
12 Kwiecień 2009, 08:10:00
Felitony
Dąbie (Altdamm)

Kościół p.w. Niepokalanego Poczęcia Marii Panny; Dąbie (Altdamm), Pl. Kościelny

Pierwsza wzmianka mówiąca o istnieniu w Dąbiu kościoła pod wezwaniem św. Mikołaja pochodzi z 1260 roku (jednakże nie ma pewności czy obecny kościół i ten pierwszy mają tą samą lokalizację). Początkowo nosił wezwanie św. Mikołaja. Wzmianki o kościele w mieście Dąbiu pochodzą z początków XIV wieku. Pierwotnie był to drewniany kościółek wiejski, później w związku z rozwojem miasta wybudowano z cegły, trzynawową, gotycką, świątynię - halową z wieżą i prezbiterium. W roku 1863 w kościele wybuchł pożar, który strawił znaczną część budynku. Odbudowę rozpoczęto w 1864r. W 1866 zakończono odbudowę świątyni według neogotyckiego projektu architekta Karla Brechta. Część średniowiecznych murów kościoła zachowano, górne partie budowli oraz prezbiterium, kaplice, filary i sklepienie zbudowano od nowa, dodając nową część ołtarzową. Uroczystego poświęcenia dokonał w dniu 21 stycznia 1866r. szczeciński superintendent dr Japis. Uroczyste kazanie wygłosił pastor Knuppel. W sobotę 8 stycznia 1867r. zamontowano w ołtarzu obraz autorstwa był berlińskiego malarza Pfannschmidta. W 1868r. wstawiono w prezbiterium 5 witraży, dwa z nich były darem króla pruskiego, trzy pozostałe ufundowała parafia. Odbudowany kościół służył gminie protestanckiej do końca 1944 r. W marcu 1945 kościół został poważnie uszkodzony, cudem ocalała bryła budynku i wieża. Większość wyposażenia kościoła pochodzi z XIX i XX wieku, zachował się też stary drewniany krucyfiks z XVIII w. 12 sierpnia 1945 r. odbyła się pierwsza po wojnie msza odprawiona przez pierwszego proboszcza E. Krugera Obecny kościół jest trójnawową, sześcioprzęsłową halą, z trójbocznym prezbiterium i kwadratową wieżą od strony zachodniej. Wieża kościoła ma 72 metry.




Kościół p.w. Najświętszej Panny Marii; Dąbie, ul. Miernicza (na wyspie w widłach Płoni)


Zbudowany w 1903 r. dla parafii katolickiej, w widłach rzeki Płoni. Projektantem był Carl Luttke. Jego forma to neogotycka, ceglana kaplica, z niewielką apsydą ( od strony wschodniej) i kruchtą (od strony zachodniej). Pomiędzy elewacjami były umiejscowione ostrołukowe okna. Posiadał też plebanię zlokalizowaną w pobliżu kościoła. Zniszczony w 1945 roku, pozostałości ruin rozebrano rok później.




Kościół p.w. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny; Dąbie, ul. Czarnogórska 68

Zbudowany pod koniec ubiegłego wieku. Nowoczesna bryła kościoła z „wieżą” znajduje się w pobliżu cmentarza przy ulicy Goleniowskiej.




Podjuchy (Podejuch)

Kościół p.w. św. Piotra i Pawła; Podjuchy, ul. Krzemienna 37

Zbudowany ok. roku 1904 jako reprezentacyjną Villę, adaptowany po kilku latach przez parafię katolicką. Projektant nieznany. Nieznana jest też jego forma i styl. Zniszczony w 1945 roku, pozostałości ruin rozebrano ok. 1950 roku. Na dzień dzisiejszy w tym miejscu jest prywatna działka budowlana.

Kościół p.w. św. Apostołów Piotra i Pawła; Podjuchy, ul. Niklowa 1

W 1534 roku istniał w tym miejscu średniowieczny kościół katolicki. Na jego miejscu w 1875 roku zbudowano nowy kościół dla gminy protestanckiej. Od 1945 roku świątynia katolicka. Jest to budowla ceglana, na bazie prostokąta z pięcioboczną apsydą (od strony zachodniej) i kwadratową wieżą (od strony wschodniej) w stylu neogotyckim. Posiada dwa rzędy okien, mniejsze, odcinkowe w podziemiu i większe ostrołukowe w części górnej. Elewacje opięte są płaskimi lizenami. Korpus jest typu jednoprzestrzennego z drewnianym, profilowanym trójkątnie stropem, zaś apsyda przykryta jest baldachimowym sklepieniem. Zachowały się zabytkowe, neogotyckie: chrzcielnica, empora i prospekt organowy z XX w. W kruchcie (pod wieżą) znajduje się zabytkowy krucyfiks z 1938 roku.




Zdroje (Finkenwalde)

Kościół p.w. Świętego Ducha; Zdroje, ul. Młodzieży Polskiej 17

Zbudowany w latach 1892-93 dla gminy protestanckiej. Projektantem był królewski budowniczy Mansdorf. Prace prowadził mistrz ze Szczecina ,a głównym muratorem był Carl Luttke z Altdamm. Po 1945 roku przejęty przez parafię rzymsko-katolicką, a pierwszą mszę w jeszcze nieoszklonym kościele odprawił 8 stycznia 1950 roku, proboszcz z Dąbia ks. Klemens Wnuk. Erekcji nowej parafii Świętego Ducha dokonał Ordynariusz Gorzowski, ks. Prałat Tadeusz Zaluczkowski dekretem nr 2461/51 w dniu 19 maja 1951 roku. Jest to budowla ceglana, w stylu neogotyckim, na planie prostokąta, z prostokątnym, małym prezbiterium i wieżą od strony zachodniej. Wnętrze typu jednoprzestrzennego, przykryte drewnianą kolebą. Po wojnie przetrwały dwa wiszące świeczniki w formie koron z początku XX wieku i neogotycki prospekt organowy.




Klęskowo (Hökendorf)

Kościół p.w. Św. Stanisława Biskupa i Męczennika; Klęskowo (Os. Bukowe), ul. Kolorowych Domów 2

Pierwsze wzmianki o kościele tym miejscu pochodzą z 1359 roku. Na tym miejscu zbudowano w 2 połowie XV w. nowy kościół katolicki istniejący do 1534 roku. W tymże roku przejęty został przez Protestantów. W 1697 roku dobudowano wieżę przy elewacji zachodniej. W 1896 roku dokonano generalnego remontu łącznie ze zmianą form stropów, dachu i okien. Uległ poważnemu zniszczeniu w 1945 roku. W latach 1976-79 odbudowany dla parafii rzymskokatolickiej. Była to budowla z głazów granitowych, otynkowana, na planie prostokąta, z nieznacznie wyodrębnionym prezbiterium. Posiadała gwiaździste sklepienie. Po odbudowie jako konstrukcja bezwieżowa, z oknami neogotyckimi na elewacji. We wnętrzu całkowicie nowy strop bez elementów wystroju historycznego. Obecnie po kolejnej przebudowie na przełomie wieków znacznie powiększony.




Kościół p.w. Chrystusa Dobrego Pasterza; Os. Bukowe, ul. Fioletowa

Początkowo, po podziale parafii na Os. Bukowym, powstała ceglana kaplica (na planie prostokąta), poświęcona przez ks. Biskupa Mariana Przykuckiego w dniu 25 października 1998 roku. Budowa obecnej świątyni, projektu Anny Zaniewskiej, została rozpoczęta 4 lipca 2000 roku. Bryła kościoła uzupełniona jest o wieżę (przy narożniku północno-wschodnim) wysokości 22,5 metra, na której zamocowane są trzy dzwony (Chrystus – Dobry Pasterz, JP II i Stefan Wyszyński) o łącznej wadze ponad pół tony.




Kościół p.w. Opatrzności Bożej; Os. Majowe, ul. Marii Dąbrowskiej 19

Parafia została erygowana dekretem J.E. Ks. Abpa Mariana Przykuckiego 1.07.1992r. W miejscu obecnego kościoła odprawiane były pierwsze Msze św. na pustym placu przy ulicy Marii Dąbrowskiej. Następnie postawiono małą drewnianą kapliczkę. Później wybudowano z płyt „trafo” następną kapliczkę. W nocy z 15/16 października1992 r., spłonęła doszczętnie drewniana kaplica, podpalona przez młodych ludzi, cudownie ocalał tylko drewniany krzyż, przytwierdzony do tej kapliczki. Obecnie znajduje się on jako relikwia na ścianie kaplicy. Następnym krokiem było postawienie murowanej kaplicy p.w. Opatrzności Bożej, uroczyście otwartej na Boże Narodzenie 1993r. Od 1994 roku rozpoczyna się budowa kościoła, która trwa do dziś – pozostały jeszcze prace wykończeniowe, porządkowe itp. Jest to nowoczesna budowla z wieżą od strony zachodniej.




Kościół i Sanktuarium Niepokalanego Serca NMP; Os. Słoneczne, ul. L. Rydla 61

Początkowo w tym miejscu postawiono, na początku lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku, tymczasową kaplicę p.w. św. Kazimierza, którą 23 grudnia 1984 roku poświęcił ks. biskup Kazimierz Majdański, a rok później powołano do życia parafię p.w. Niepokalanego Serca NMP. Bryłę Sanktuarium zbudowano w latach 1987-88. Projektantami byli Adam Szymski i Marian Rozwarski. W kościele znajduje się koronowana przez papieża Jana Pawła II figura Matki Boskiej często zwana figurą Matki Boskiej Słonecznej Królowej. Kościół rozpoczęto budować w 1992 roku, a budowa praktycznie trwa do dziś.




Żydowce (Sydowsaue)

Kościół p.w. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny; Żydowce, ul. Chocimska 3

W 1930 r. na terenie cmentarza zbudowano kaplicę cmentarną, którą w 1947 roku adaptowano na kościół. Istniał do 1990 roku, po tym roku został opuszczony (zbudowano nowy kościół). Napis na kruchcie mówi, że jest to kaplica grzebalna p.w. N.P.N.M.P. Jego formą jest jednoprzestrzenna budowla ceglana zakończona trójbocznie ( od strony północno-wschodniej). Pomiędzy elewacjami są umiejscowione półkoliste okna z prostokątnymi blendami. Od strony zachodniej dobudowano drewnianą kruchtę.




Kościół p.w. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny; Żydowce, ul. Srebrna 8

Wybudowany na przełomie lat 80-tych i 90-tych ubiegłego wieku. Zastąpił starą kaplicę cmentarną z 1930 roku, adaptowaną na kościół w 1947 roku. Jest to bezwieżowa, prostopadłościenna konstrukcja z ukośnym, dwuspadowym dachem.




Płonia (Buchholz)

Kościół p.w. Najświętszej Rodziny Płonia, ul. Klonowa 16

Pierwsze informacje o kościele w tym miejscu pochodzą ze Średniowiecza. Był to niewielki, katolicki, kościółek wiejski pozostający pod patronatem Cystersów z Kołbacza. Od XVI w. przejęty przez Protestantów, aż do 1945 roku, kiedy to znów stał się parafialnym kościołem katolickim. Na miejscu zniszczonej w XVII w. świątyni zbudowano w XVIII w. nowy kościół w stylu barokowym. Obecny korpus kościoła pochodzi z XIX w., korpus nawowy dobudowano do XVIII wiecznej drewnianej wieży. Jest to kościół na bazie prostokąta, z bezprezbitelialną salą, o konstrukcji ryglowej. Od strony zachodniej stoi wieża drewniana zwieńczona ośmioboczną latarnią i przykryta wysmukłym stożkowym hełmem. Wnętrze pokryte jest płaskim zwierciadlanym stropem. We wnętrzu brak jest elementów wystroju historycznego.




Kościół p.w. św. Franciszka z Asyżu Płonia, ul. Abrahama 4

Jest to dość ładna, współczesna, bezwieżowa, konstrukcja na planie prostokąta, z dwuspadowym dachem.




Klucz (Klütz)

Kościół; Klucz, ul. Bielańska

W zasadzie trudno mówić tu o kościele jako budowli, zachowane ruiny prawdopodobnie pochodzą z XVIII w. Kościół doszczętnie spłonął w 1945 roku. Obecnie znajdują się tu tylko pozostałości cmentarza przykościelnego, resztki głazów i cegieł oraz elementy nagrobków.




Smerdnica (Mühlenbeck)

Kościół pw. św. Mikołaja; Smerdnica, ul. Nauczycielska

W zasadzie trudno mówić tu o kościele jako budowli, ściślejsze określenie to ruiny kościoła pw. św. Mikołaja z XV w. powstałego na miejscu poprzedniego istniejącego już w 1300 roku. Kościół na planie prostokąta (9,3 x 13), murowany z głazów i cegły. W XVII w. poważnie zniszczony, odbudowany (ściana zachodnia i większa część północnej) w konstrukcji ryglowej z dobudowaną od zachodu drewnianą wieżą. Posiadał bogate, renesansowe wyposażenie m.in. ołtarz, ambonę i ławy.




Kościół pw. Najświętszej Marii Panny Matki Kościoła; Smerdnica, ul. Nauczycielska

Jest to konstrukcja jednobryłowa, na planie prostokąta, bezwieżowa, znajdująca się w ciągu zabudowań mieszkalnych osiedla.




Wielgowo (Augustwalde)

Kościół p.w. św. Michała Archanioła Wielgowo, ul. Bałtycka 4

Wybudowany w 1820 r. służył wiernym do 1945-go roku, 8-go marca 1945, został zniszczony przez czołgi radzieckie. Tak więc pierwszym kościołem pw. Świętego Michała Archanioła, był dom adoptowany z budynku mieszkalnego, znajdującego się przy ul. Bałtyckiej. Poświęcenia Domu Bożego w Wielgowie dokonano w pierwszy odpust parafialny 29 września 1946 r. W roku 1974 rozpoczęto starania o budowę kościoła. W nowym kościele będącym jeszcze w stanie surowym pierwszą Mszę św. odprawił 23 marca 1978 r. ks. bp Jan Gałecki, rozpoczęto prace przy budowie wieży kościelnej. 27 czerwca 1982 r. Sufragan Szczecińsko-Kamieński ks. bp Jan Gałecki dokonał poświęcenia kościoła.




Kijewo (Rosengarten bei Altdamm)

Kościół pw. św. Jadwigi Królowej Kijewo, ul. Orla 12

Parafia istnieje od 1997 roku. Jest to dość ładna współczesna konstrukcja z wieżą dzwonniczą.




Załom (Arnimswalde)

Kościół pw. Przemienienia Pańskiego; Załom, ul. Łąkowa 2

W latach 30-tych ubiegłego stulecia we wsi był kościół ryglowy usytuowany na terenie przycmentarnym. Po 1945 roku kościół został usunięty, a tereny cmentarza zniwelowano, wycięto ponadto wiele starych drzew. Później na placu cmentarno-kościelnym postawiono niewielką plebanię z kaplicą. Kościół w chwili obecnej p.w. Przemienienia Pańskiego jest współczesną bezwieżową budowlą, powstałą na miejscu wspomnianej kaplicy.




Kościół pw. św. Tomasza Apostoła (w budowie); Os. Kasztanowe

Nowobudowany kościół na osiedlu Kasztanowym – prace trwają.




Opracowanie na podstawie dostępnych publikacji książkowych, informacji zawartych na stronach internetowych niektórych parafii, tablic informacyjnych przy obiektach.
Zdjęcia historyczne pochodzą z Galerii portalu Prawobrzeże.eu
Zdjęcia współczesne pochodzą ze zbiorów autora.
Szczególne podziękowania dla T. Fita (Fitka) oraz B. Milewskiego (Mili) za pomoc przy realizacji pracy.
9950 Wyświetleń | 5 Komentarze | Oceny: (3 Ocen)

(5 Komentarze , 0 są nowe)
1 Re: Historia i dzień dzisiejszy kościołów znajdujących się w prawobrzeżnej części Szczecina. autor Fitek 12 Kwiecień 2009, 16:00:12
To jest artykuł, który doczekał się już swojej historii. Dzięki Sławku za cierpliwość. Ze swojej strony dodam że jest to pierwszy artykuł, który będzie ciągle poprawiany, tj. ciągle dorzucimy tu trochę faktów, tak żeby wszystkie kościoły prawobrzeża doczekały się swojej szkieletowej monografii. 
2 Re: Historia i dzień dzisiejszy kościołów znajdujących się w prawobrzeżnej części Szczecina. autor anubiska 13 Kwiecień 2009, 11:41:38
Cytując portalowego klasyka - chapeau bas Uśmiech Jedyne co mi się w oczy rzuciło (ot 'zboczenie zawodowe' :]) to brak w opisie niektórych kościołów wzmianki o istniejących przy nich cmentarzach. Ale skoro ma być to artykuł systematycznie aktualizowany to może moja sugestia zostanie wzięta pod uwagę Język
3 Re: Historia i dzień dzisiejszy kościołów znajdujących się w prawobrzeżnej części Szczecina. autor i06 14 Kwiecień 2009, 22:48:05
z ciekawostek kościół na oś Kasztanowym przez kilka lat mieścił się w bloku 85 zaadaptowano miejsce gdzie miały być sklepy.
4 Re: Historia i dzień dzisiejszy kościołów znajdujących się w prawobrzeżnej części Szczecina. autor Aygon 03 Maj 2009, 11:43:24
Na fotce kościoła w Smerdnicy (przedwojenej) obok bramy na cmentarzu widać coś białego, dziś są tam pozostałości podstawy jakby większego pomnika, czy to po poległych w I WŚ?
Na fotce kościoła w załomiu na tle białej ściany ładnie widać krzyż z cmentarza, chyba taki jak z tych co do dziś jeszcze tam połamane leżą.
5 Re: Historia i dzień dzisiejszy kościołów znajdujących się w prawobrzeżnej części Szczecina. autor JANUSZ242 12 Listopad 2009, 23:02:25
a ja pamiętam jeszcze jak w budynku obecnego  kościoła w Śmierdnicy było kino!!
Dzięki za super zestawienie...
Opcja komentarzu dla tego została wyłączona.
Działa na MySQL Działa na PHP Powered by SMF 1.1.7 | SMF © 2006-2007, Simple Machines LLC
TinyPortal v0.9.8 © Bloc
Modyfikacja i przystosowanie przez rwpb i Fitek
Prawidłowy XHTML 1.0! Prawidłowy CSS!