Jedyny Portal Prawobrzeza
21 Listopad 2017, 07:23:05 *
Witamy, Gość. Zaloguj się lub zarejestruj.

Zaloguj się podając nazwę użytkownika, hasło i długość sesji
Aktualności: Używamy plików cookies w celu optymalnej obsługi Państwa wizyty na naszej stronie. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
 
  Strona główna   Forum   Pomoc Szukaj Zaloguj się Rejestracja   *
Galeria
Zegar Prawobrzeża
Historie Prawobrzeża
Różne oblicza Cap Delbrück wysłane przez Fitek
Klęskowo - Hökendorf (Część I) wysłane przez Fitek
Klęskowo - Hökendorf (Część II) wysłane przez Fitek
Klęskowo - Hökendorf (Część III) wysłane przez Fitek
Ratusz w Altdamm (Dąbiu) wysłane przez Fitek
Nazewnictwo Puszczy Bukowej i jej najbliższych okolic cz. 1 wysłane przez Fitek
Historyczny most niszczeje wysłane przez Fitek
Historia poczty w Dąbiu do 1945 roku wysłane przez Fitek
Garnizony Prawobrzeża- zarys historii wysłane przez Fitek
DOL Kliniska - lotnictwo wojskowe na Prawobrzeżu wysłane przez Fitek
Nalot na Załom (Arnimswalde) 11 kwietnia 1944 roku wysłane przez Fitek
Prawobrzeże w XIII wieku - Cedelin wysłane przez Fitek
Historia Fabryki Kabli „Załom” (obecnie Tele-Fonika Kable oddział Szczecin) wysłane przez Fitek
Zajezdnia Autobusowa „ Dąbie” na ulicy Struga wysłane przez Fitek
Wspomnienia z tragicznych czasów wysłane przez Fitek
Historia i opowieści z Jezierzyc – Niezapomniana Ojczyzna wysłane przez Portal
Pomnik Pamięci Ofiar Wojen XX Wieku wysłane przez Fitek
Życie Załomia Rok XIV nr 22/23 1-31 grudnia 1987 - Nasi zasłużeni wysłane przez Portal
Historia i opowieści z Jezierzyc – Niezapomniana Ojczyzna część II wysłane przez Portal
Wspomnienia komendanta wojennego m. Stary Dąb V - IX 1945 (część I) wysłane przez Portal
Wspomnienia komendanta wojennego m. Stary Dąb V - IX 1945 (część II) wysłane przez Portal
Wspomnienia komendanta wojennego m. Stary Dąb V - IX 1945 (część III) wysłane przez Portal
Wspomnienia komendanta wojennego m. Stary Dąb V - IX 1945 (część IV) wysłane przez Portal
Wspomnienia komendanta wojennego m. Stary Dąb V - IX 1945 (część V) wysłane przez Portal
Wspomnienia komendanta wojennego m. Stary Dąb V - IX 1945 (część VI) wysłane przez Portal
Wspomnienia komendanta wojennego m. Stary Dąb V - IX 1945 (część VII) wysłane przez Portal
Wspomnienia komendanta wojennego m. Stary Dąb V - IX 1945 (część VIII) wysłane przez Portal
Wspomnienia komendanta wojennego m. Stary Dąb V - IX 1945 (część IX) wysłane przez Portal
Wspomnienia komendanta wojennego m. Stary Dąb V - IX 1945 (część X) wysłane przez Portal
Wspomnienia komendanta wojennego m. Stary Dąb V - IX 1945 (część XI) wysłane przez Portal
Historia i opowieści z Jezierzyc – Niezapomniana Ojczyzna część III wysłane przez Swaq
Historia groty i parku Töpffera. wysłane przez Fitek
CZAS PIONIERÓW wysłane przez slazmi
Strony: [1]   Do dołu
  Drukuj  
Autor Wątek: dr HERMANN BRAEUNING (1880–1946)  (Przeczytany 662 razy)
Czarny
*
Offline Offline

Wiadomości: 1537



« : 29 Grudzień 2016, 12:42:56 »

Dr Herman Braeuning jeszcze nie znalazł się w naszym panteonie Prawobrzeża, a powinien, ponieważ był bardzo zasłużoną osobistością. W celu uregulowania tego niedopatrzenia posłużę się opracowaniem dr Tadeusza Zajączkowskiego (ur. 10 listopada 1939 w Cząstkowie) – polsko-niemieckiego chirurga-urologa i historyka medycyny wydanego w R O C Z N I KU  P O M O R S K I E J  A K A D E M I I  M E D Y C Z N E J  W  S Z C Z E C I N I E, 2011, pt.:


Streszczenie

Tradycja leczenia chorych z gruźlicą płuc w Szczecinie sięga początku lat 90. XIX w. i rozpoczęła się w Szpitalu Miejskim na Pomorzanach. Dopiero po wybudowaniu Szpitala Przeciwgruźliczego w Hohenkrug (Szczecin‑Zdunowo) doszło do poprawy opieki nad chorymi na gruźlicę na Pomorzu.
Autor przedstawił ten przodujący w Niemczech pod względem naukowym i leczniczym Szpital Przeciwgruźliczy od powstania w 1915 r. do 1945 r., podkreślając jego ważną rolę w systemie opieki zdrowotnej na całym Pomorzu.

Celem pracy było również przedstawienie szczegółów biografii prof. Hermanna Braeuninga, pierwszego dyrektora szpitala. Szpital Przeciwgruźliczy w Hohenkrung (Szczecin‑Zdunowo) osiągnął szybko poziom nowoczesnej instytucji w zakresie naukowym, dydaktycznym, jak i usługowym.

H a s ł a: historia medycyny – Hermann Braeuning – gruźlica – Szczecin.

Początki lecznictwa przeciwgruźliczego w Szczecinie

Początki oddzielnego lecznictwa zamkniętego dla chorych na gruźlicę datują się w Szczecinie na 1892 r., kiedy dyrektor Szpitala Miejskiego, prof. Karl Schuchard (1856–1901) przedstawił propozycję, by do budowanego wówczas domu ozdrowieńców po tyfusie brzusznym przyjmować również „anemiczne” dziewczęta oraz rekonwalescentów po ostrych chorobach płucnych i tzw. początkujących płucno‑chorych [1]. W tym celu powstało specjalne Towarzystwo do Walki z Gruźlicą istniejące aż do II wojny światowej. W 1900 r. prof. Ernst Neisser (1863–1942) otworzył w Klinice Chorób Wewnętrznych w Szczecinie pododdziałobserwacji pacjentów podejrzanych gruźlicę. Chorzy byli przyjmowani na przebadanie i obserwację 6‑dniową. Koszt wynosił 1,‑ RM dziennie. Na drugim pododdziale leczono chorych z zawansowaną gruźlicą. Profesor Neisser zorganizował także przychodnię przykliniczną, w której obserwowano pacjentów z silną reakcją na tuberkulinę, bez klinicznych oznak gruźlicy. Tam też leczono chorych zastrzykami tuberkuliny, przeprowadzono badania profilaktyczne oraz badano plwocinę na prątki gruźlicy. W latach 1911–1915 dr Braeuning, adiunkt oddziału, był kierownikiem tej przychodni [2]. Należy przypomnieć, że w XIX w. i początkach XX chorzy na gruźlicę najczęściej umierali. Brakowało nie tylko lekarstw, ale też skutecznych sposobów leczenia. Dopiero po odkryciach Roberta Kocha (1843–1910) w 1882 r., kiedy poznano przyczynę choroby, można było przeciwdziałać zakażeniu i opracować sposób leczenia chorych. Odkrycie promieni „X” przez Konrada Roentgena w 1895 r. umożliwiło kliniczne rozpoznanie gruźlicy płuc i obserwację jej przebiegu podczas terapii [3].
Budowa sanatorium/Szpitala Przeciwgruźliczego w Hohenkrug (Szczecin‑Zdunowo) Zespół  szpitalny Hohenkrug budowano w dwóch etapach. Pierwsze zabudowania na 164 łóżka oddano do użytku w 1915 r. W 1930 r. wybudowano pozostałe budynki i urządzono nowoczesny blok operacyjny. Jego dyrektorem został 35‑letni adiunkt Oddziału Wewnętrznego Szpitala Miejskiego w Szczecinie – dr Hermann Braeuning. Oprócz pracy w klinice prowadził Przykliniczną Poradnię Przeciwgruźliczą. Z inicjatywy swego szefa – prof. Ernsta Neissera oraz inspiracji prof. Carla Flügge został gruntownie przygotowany do tego stanowiska. Dzięki niezwykłej pracowitości i zdolnościom organizacyjnym dr Braeuning doprowadził ośrodek przeciwgruźliczy w Zdunowie do poziomu najlepszego w Niemczech, tak w zakresie naukowym, dydaktycznym, jak i usługowym [2, 4].

Hermann Braeuning

Wczesne lata

Hermann Bernhard Braeuning urodził się 19 stycznia 1880 r. jako syn profesora gimnazjum w Halle (ryc. 1). Od Wielkanocy 1886 do jesieni 1898 r. uczęszczał do Gimnazjum Państwowego w Halle. Maturę otrzymał w sierpniu 1898 r. W latach 1898–1903 studiował medycynę na Uniwersytecie w Halle (letni semestr 1899 r. studiował w Monachium). Dyplom lekarza otrzymał 4 sierpnia 1903 r. Od 1 września 1903 do 1905 r. pracował jako asystent w Instytucie Fizjologii w Kilonii. W 1904 r.  otrzymał tytuł doktora medycyny na podstawie pracy „Zur Kenntniss der Wirkung chemischer Reize” („W sprawie działania chemicznych bodźców”) – rycina 2 [5].

Wykształcenie internistyczne

Doświadczenie zawodowe w zakresie chorób wewnętrznych zdobył, pracując jako asystent na oddziałach internistycznych w Stralsundzie i Szczecinie oraz w latach 1908–1912 jako adiunkt w Klinice Chorób Wewnętrznych w Szczecinie (kierownik: prof. Ernst Neisser). Klinika Chorób Wewnętrznych w Szczecinie posiadała w roku jej powstania (1895) 160 łóżek. Ciągle się rozrastała i w 1930 r. liczyła 400 łóżek. Pod kierownictwem swego szefa, pracowitego klinicysty i postępowego prężnego naukowca, dr Braeuning nie tylko zapoznał się z tajnikami aktualnej medycyny i jej trendów, ale również brał czynny udział w badaniach naukowych i studiach klinicznych. Opublikował wspólnie ze swym szefem, a także samodzielnie kilka prac, m.in. z diabetologii, przemiany tłuszczów, o przedwczesnym nasyceniu czy wędrującym zapaleniu żył. W 1910 r. dr Braeuning opracował system odżywiania chorych (Diätsystem), który został wprowadzony w szpitalach. Ten tzw. szczeciński system (Stettiner System) został wydany w formie broszury „Taschenbuch der Diät” i opublikowany w czasopiśmie „Zeitschrift für physikalische und diätetische Tcherapie 1912”, Bd. XVI [6, 7, 8].

Zainteresowanie chorobami zakaźnymi i gruźlicą


Profesor Neisser należał do nielicznych internistów, który od rozpoczęcia pracy na Pomorzanach wykazywał duże zainteresowanie chorobami zakaźnymi oraz problemem gruźlicy. Już w 1899 r. otworzył pododdział do walki z gruźlicą, a rok później oddział obserwacji chorych na gruźlicę. Rocznie badano tam 300–400 chorych z podejrzeniem gruźlicy. W latach 1911–1915 dr Braeuning prowadził przykliniczną poradnię dla chorych na gruźlicę na Pomorzanach. W przychodni badano chorych, wykonywano badania bakteriologiczne plwociny itp. Prowadzono też badania naukowe, których wyniki publikowano. Po wybuchu I wojny światowej dr Braeuning został wcielony do wojska z zadaniem zorganizowania Przeciwgruźliczego Szpitala Wojskowego w Szpitalu Miejskim na Pomorzanach. Pracował w ciężkich warunkach lokalowych oraz borykał się z trudnościami kadrowymi. Pracował z dwoma studentami medycyny i „nieprzeszkolonymi pielęgniarkami”. Pielęgniarze zostali wcieleni do wojska, a pielęgniarki i młode dziewczęta nie chciały pracować na gruźlicy. Sytuacja znacznie się poprawiła po oddaniu nowego szpitala w Zdunowie [2].

Praca w Szczecinie‑Zdunowie (Hohenkrung) w latach 1915–1945

Po wybudowaniu Szpitala Przeciwgruźliczego w Szczecinie‑Zdunowie w 1915 r. na 174 łóżka dr Braeuning został jego pierwszym dyrektorem (ryc. 3). Wojsko zarekwirowało 100 łóżek szpitalnych. Okresowo hospitalizowano do 200 żołnierzy chorych na gruźlicę. Dopiero w 1919 r. zlikwidowano lazaret [7]. W 1930 r. wybudowano pozostałe budynki i urządzono nowoczesny blok operacyjny z oddzielnym septycznym i aseptycznym obejściem operacyjnym. Początkowo leczenie chorych z gruźlicą płuc polegało głównie na odpoczynku, wysokokalorycznej diecie i terapii objawowej, lekami. Próbowano też chorych z gruźlicą leczyć bodźcowo, zastrzykami tuberkuliny i światłem. Później stopniowo zaniechano tej bodźcowej metody na korzyść leczenia operacyjnego. W 1930 r. urządzono w Zdunowie „filię chirurgiczną” Szpitala Miejskiego na Pomorzanach
z nowoczesnymi salami operacyjnymi (aseptyczną i septyczną) wyposażonymi w komory nadciśnieniowe. Umożliwiło to wykonywać operacje na otwartej klatce piersiowej [1, 2].
W Hohenkrung leczono nowocześnie. Po wprowadzeniu odmy opłucnowej, metody przepalania zrostów i operacji plastycznej polegającej na przecinaniu albo resekowaniu żeber w czasie wytwarzania odmy opłucnowej w przebiegu terapii zapadowej gruźlicy wykonywano ponad 100 takich zabiegów rocznie. Leczenie operacyjne chorych na gruźlicę płuc polegało na unieruchomieniu jednego albo na przemian obu płuc, gdzie doprowadzano do czasowego zapadnięcia płuca za pomocą odmy powietrznej (pneumothorax) poprzez nacięcie lub resekcję żeber (thoracoplastica) lub jednostronne unieruchomienie przepony (zmniejszenie tzw. urazu oddechowego) poprzez zmiażdżenie albo przecięcie nerwu przeponowego na wysokości szyi (phrenicosexhairesis) – tzw. plomba zewnątrzopłucnowa polegała na wypełnieniu komory zewnątrzopłucnowej jałową parafiną. Te operacje wykonywano w Zdunowie dopiero od jesieni 1932 r. [1]. Leczono też chorych z gruźlicą kości. Chorych z gruźlicą układu moczowo‑płciowego leczono najpierw w Szpitalu Miejskim w Szczecinie na Pomorzanach, a od początku lat 30. ubiegłego wieku w Zdunowie [3, 9]. Przed wybuchem II wojny światowej dziennie obłożenie szpitala/sanatorium wynosiło 274 chorych, z tego 158 kobiet i 116 mężczyzn. Łącznie z personelem służby zdrowia znajdowało się tam 470 osób [10]. Doktor Braeuning był znakomitym organizatorem, bardzo dobrym lekarzem i niezmiernie pracowitym badaczem. Oprócz rutynowej działalności leczniczej i organizacyjnej był oddanym klinicystą i niestrudzonym naukowcem oraz utalentowanym pedagogiem.

Praca naukowa i pisarska

Doktor Braeuning przez ponad 25 lat był twórcą i animatorem nowoczesnego poradnictwa przeciwgruźliczego w Niemczech. Zwrócił uwagę na wpływ warunków socjalnych na powstanie tej choroby. To odzwierciedla jego trochę przesadne i dzisiaj mniej aktualne stwierdzenie: „Die
Tuberkulose ist nicht eine Krankheit an sich, sondern nur ein Symptom der sozialen Erkrankung der Familie” („Gruźlica nie jest chorobą samą w sobie, jest wyłącznie symptomem socjalnego schorzenia rodziny”). W swoich badaniach i całej działalności wychodził z założenia, że gruźlica jest w pierwszej linii chorobą zakaźną. Studiował też epidemiologię gruźlicy wśród pielęgniarek zatrudnionych w jego instytucie. Wszystkie badania i opublikowane jego prace są  dokładnie udokumentowane statystycznie [3]. Braeuning był autorem lub współautorem setek fachowych artykułów, dziesiątek monografii, broszur popularno‑naukowych (np: „Co wiem o gruźlicy?”, „Gruźlica i walka z nią w szkole”, „Gruźlica płuc i ciąża”), książek oraz podręczników z zakresu gruźlicy płuc (ryc. 4). Na podstawie jego corocznych sprawozdań z epidemiologii i wyników leczenia gruźlicy ustalono sposoby postępowania obowiązujące w całych Niemczech. Braeuning był aktywnymuczestnikiem na niemieckich i międzynarodowych kongresach. Regularnie wygłaszał referaty i żywo uczestniczył w dyskusjach [10, 11, 12, 13].

Działalność dydaktyczno‑szkoleniowa

Wzorowo urządzony Szpital Przeciwgruźliczy w Zdunowie „ściągał do siebie” coraz częściej i coraz więcej lekarzy, którzy chcieli się szkolić. W 1927 r. Pruskie Ministerstwo Opieki Zdrowotnej podjęło ustawę o obowiązkowych kursach szkoleniowych dla lekarzy zajmujących się chorymi na gruźlicę. Rocznie organizowano w Zdunowie dwanaście 14‑dniowych kursów. W każdym uczestniczyło 7 lekarzy ze Szczecina, miast powiatowych i z zagranicy, głównie z krajów skandynawskich. Kursanci otrzymywali bezpłatnie mieszkanie w szpitalu i materiały szkoleniowe. Po zakończeniu kursu wysyłano uczestników na 3 dni do Mansfeld (góry Harzu) w celu zapoznania się z wzorowo urządzonym ośrodkiem państwowym [13, 14].

Braeuning organizował w Szczecinie 4 razy w roku niedzielne szkolenia dla lekarzy z lecznictwa otwartego z całego Pomorza. Regularnie organizował też spotkania informacyjne z odczytami na tematy związane z problematyką gruźlicy dla pielęgniarek, uczennic Szkoły publiczności [15]. W 1939 r. Braeuning otrzymał za całokształt pracy badawczo‑naukowej tytuł profesora.

Okres wojenny (1939–1945). Ostatnie lata

W czasie II wojny światowej w sanatorium w Zdunowie urządzono Szpital Wojskowy, gdzie obok rannych i chorych na gruźlicę żołnierzy Wehrmachtu przyjmowano także cywilów. W pobliżu szpitala mieścił się również obóz pracy przymusowej na potrzeby kolei (Reichsbahnlager). W czasie
II wojny światowej Braeuning nadal pracował, wydawał książki i pisał naukowe artykuły (ryc. 5). W 1945 r., tuż przed zakończeniem wojny, prof. Braeuning przeszedł na emeryturę. Opuścił Szczecin przed zbliżającą się ofensywą armii radzieckiej. Zmarł 11 marca 1946 r. w Berlinie [16].

Szpital przetrwał wojnę. Zabudowania pozostały i były wykorzystywane przez wojska radzieckie dla rannych. W tym czasie dokonano największych zniszczeń i grabieży. Większość aparatury została wywieziona w głąb Rosji. W części zabudowań urządzono stolarnię. Prawie w całości został
zniszczony park otaczający teren szpitala. Resztę zniszczeń i dewastacji dokonali szabrownicy [3,12].

Piśmiennictwo

1. Braeuning H.: Tuberkulosenkrankenhaus und Tuberkulosenfürsorge sowie ihre Entwicklung aus dem Städtischen Krankenhause. In: Gottschalk A., Mayer O., Mühlmann E.: Die Städtischen Krankenanstalten Stettins. Selbstverlag, 1931, 94–112.
2. Gottschalk A., Mayer O., Mühlmann E.: Die Städtischen Krankenanstalten Stettins. Selbstverlag, 1931.
3. Zajączkowski T.: The Tuberculosis Hospital in Hohenkrug, Stettin.
Department of Genitourinary Tuberculosis in Szczecin‑Zdunowo. De Historia Urologiae Europaeae. 2009, 16, 43–65.
4. Sedlaczek A.: Pięćdziesiąt lat w Zdunowie – ludzie i ich działania. In: Księga Pamiątkowa. 50 lat 1949–1999. Specjalistyczny Szpital im. prof. Alfreda Sokołowskiego w Szczecinie‑Zdunowie, Szczecin 1999, 9–12.
5. Beitzke H.: Hermann Braeuning. Ergebnisse der gesamten Tuberkulose Forschung. Georg Thieme, Stuttgart, 1953, 7.
6. Braeuning H.: Zur Kenntnis der Wirkung chemischer Reize. Inaugural Dissertation. 1904.
7. Archives and Libraries of the University Halle and University of Kiel.
8. Braeuning H.: Zum 70. Geburtstag prof. dr Ernst Neissers. 16.V.1933. Zeitschrift für Tuberkulose. 1933, 67 (5), 375–377.
9. Redecker F.: Zum 60. Geburtstag Hermann Braeunings. Zeitschrift für Tuberkulose. 1940, 84 (3), 121–122.
10. Turek‑Kwiatkowska L.: Szpital Przeciwgruźliczy w Zdunowie. In: Księga Pamiątkowa. 50 lat 1949–1999. Specjalistyczny Szpital im. Prof. Alfreda Sokołowskiego w Szczecinie‑Zdunowie,
Szczecin 1999, 5–7.
11. Ickert F.: Hermann Braeunings Bedeutung für die Tuberculosebekämpfung nach seinen Veröffentlichungen im Bd. 51–83 der „Zeitschrift für Tuberkulose”. Zeitschrift für Tuberkulose. 1952, 100 (4–5), 193–200.
12. Seifert E.: Aus gemeinsamer Arbeit mit Hermann Braeuning. Zeitschrift für Tuberkulose. 1940, 84 (3), 123–125.
13. Archive of the Tuberculosis Hospital in Szczecin‑Zdunowo (Hohenkrug).
14. Braeuning H., Neisen A.: Prognose der offen Tuberkulose, Technik der Prognosesteiiung und Rentabilität des Heilverfahrens. Zeitschrift für Tuberkulose. 1936, 75 (5–6), 305–330.
15. Ickert F.: Nachruf. Hermann Braeuning zum Gedanken. Zeitschrift für Tuberkulose. 1950, 94 (3–4), 212–213.
16. Zajączkowski T.: Profesor Hermann Bernhard Braeuning (1880–1946) – pierwszy dyrektor Szpitala Przeciwgruźliczego w Szczecinie‑Zdunowie. Przegl. Urol. 2007, 9 (4), 76–79.


[Edit] pozwoliłem sobie trochę wyedytować i sformatować inaczej zamieszczony tekst. Mam nadzieję, że teraz będzie bardziej czytelny, a... Czarny się nie obrazi Język
Zapisane
Strony: [1]   Do góry
  Drukuj  
 
Skocz do:  

Działa na MySQL Działa na PHP Powered by SMF 1.1.7 | SMF © 2006-2007, Simple Machines LLC
TinyPortal v0.9.8 © Bloc
Modyfikacja i przystosowanie przez rwpb i Fitek
Prawidłowy XHTML 1.0! Prawidłowy CSS!